Als leerling stage lopen in het buitenland

Alles wat je moet weten om stage te lopen in het buitenland als je nog in het middelbaar onderwijs zit.

Reis- en verblijfsdocumenten

Binnen de EER of naar Zwitserland

In de landen van de EER en Zwitserland geldt het vrij verkeer van personen. Dat heeft veel voordelen. Je kan gemakkelijk van het ene naar het andere land reizen en mag in elk land wonen. Heb je een Europese nationaliteit? Dan kan je stage lopen in een ander land van de EER of in Zwitserland.

Benodigde documenten

Ben je ouder dan 18 jaar? Dan heb je enkel je identiteitskaart nodig om te kunnen reizen. Ben je jonger dan 18 jaar? Dan moet(en) jouw ouder(s) een document ondertekenen dat ze jou toestemming geven om alleen te reizen. Dit formulier kan je aanvragen bij je Belgische gemeentehuis. Op het gemeentehuis wordt het document gelegaliseerd. Dat wil zeggen dat de gemeente verklaart dat de handtekening(en) van je ouder(s) echt zijn. Daarna moet het ook bij de FOD Buitenlandse Zaken gelegaliseerd worden, zodat het document in het buitenland aanvaard wordt.

Aanmelden bij de lokale bevolkingsdienst

In geval van een onbetaalde stage moet je je niet aanmelden bij de bevolkingsdienst van je nieuwe buitenlandse verblijfplaats.

Word je betaald voor je stage? Of wil je een betaalde job doen naast je stage? Dan moet je binnen de 8 dagen na je aankomst aanmelden bij de bevolkingsdienst van je nieuwe woonplaats. De minimumleeftijd om te mogen werken kan verschillen per land. Ook de regels rond studentenarbeid zijn verschillend, bijvoorbeeld of je ’s avonds mag werken. Jouw stageplaats kan jou informeren over wat wel en niet mag.

Ben je van plan langer dan 90 dagen in een ander land van de EER of Zwitserland te verblijven? Dan moet je je aanmelden bij de lokale bevolkingsdienst ook al doe je geen betaalde stage of betaalde job.

Deze documenten mag de lokale bevolkingsdienst vragen:

  • Identiteitskaart of internationaal paspoort. Let erop dat jouw identiteitsdocument nog minstens 6 maanden geldig is na de datum van je geplande terugkeer.
  • Bewijs dat je verzekerd bent (bijvoorbeeld jouw Europese ziekteverzekeringskaart of een bewijs van een andere verzekering)
  • Bewijs van stage opgesteld door je school, universiteit of de organisaties via dewelke je stage loopt
  • Soms wordt een solvabiliteitsbewijs gevraagd. Dat is een document om te bewijzen dat je genoeg geld hebt voor de periode dat je in het land zal verblijven. Een voorbeeld hiervan is een uittreksel van je bankrekening.

Buiten de EER

Wil je naar een land buiten de Europese Economische Ruimte of Zwitserland? Dan wordt het een beetje ingewikkelder. Elk land mag namelijk zelf kiezen wie er mag verblijven. Dat wil ook zeggen dat je niet in elk land kan gaan stage lopen.

Hieronder vind je de meest voorkomende documenten die een land kan vragen voor je ernaar toe mag reizen om er te verblijven:

1. Internationaal paspoort

Reis je naar een land buiten de EER of Zwitserland? Dan heb je meestal een internationaal paspoort nodig. Soms noemen mensen dit een reispas. Om te weten of je een paspoort nodig hebt voor jouw bestemming, kijk je op de website van FOD Buitenlandse Zaken. Daar zie je ook meteen hoe lang jouw paspoort nog geldig moet zijn.

Een paspoort vraag je aan bij je gemeente en kost geld. Elke gemeente rekent een andere prijs aan. Vraag jouw paspoort op tijd aan, anders betaal je extra kosten voor een spoedprocedure. Meestal duurt het ongeveer 2 weken voor je een paspoort kan krijgen, maar in drukke periodes (zoals bijvoorbeeld de zomervakantie) kan het langer duren.

Een paspoort kan je 7 jaar lang gebruiken. Ben je minderjarig wanneer je je paspoort aanvraagt? Dan kan je het 5 jaar gebruiken.

2. Visum

Voor een verblijf buiten de EER heb je meestal een visum nodig. Een visum is een officiële toestemming om een land binnen te mogen en in dat land te verblijven. Een visum vraag je aan bij de ambassade van het land waar je naartoe wil reizen.

Sommige landen hebben een speciaal stagevisum. In andere landen zal je een studentenvisum moeten aanvragen of zal je als werknemer ingeschreven worden. Om te weten welke documenten je precies nodig hebt, contacteer je de ambassade of het consulaat van het land waar je naartoe wil. Vaak vind je de info op hun website, soms zal je moeten bellen of mailen. De websites en contactgegevens van alle ambassades en consulaten vind je bij FOD Buitenlandse Zaken.

Om een visum aan te vragen, zal je documenten moeten indienen:

  • een bewijs van inschrijving aan een school
  • een vliegticket
  • een uittreksel van het geboorteregister

Niet elke aanvraag wordt goedgekeurd. Als er bijvoorbeeld documenten ontbreken, dan kan de ambassade jouw aanvraag weigeren. Houd er ook rekening mee dat het lang kan duren voor je je visum krijgt. Begin dus zo vroeg mogelijk, want soms duurt het zelfs meer dan 3 maanden.

Reis je via een ander land, omdat je een tussenstop maakt en op een ander vliegtuig moet stappen? Dan heb je in sommige landen (bijvoorbeeld de Verenigde Staten en Canada) een transitvisum nodig. Een transitvisum is eenvoudig om aan te vragen en duurt meestal niet langer dan een week om in orde te brengen. Controleer dus voor elk land dat je op jouw reis passeert, of je een visum nodig hebt via de website van FOD Buitenlandse Zaken.

3. Verblijfsvergunning

Ga je naar een land buiten de EER, maar niet als toerist? Dan heb je meestal een verblijfsvergunning nodig. Een visum en een verblijfsvergunning zijn twee verschillende dingen. Een visum dient om een land binnen te komen, een verblijfsvergunning geeft toestemming om in het land te verblijven. Informatie over verblijfsvergunningen vraag je na bij de ambassade van het land waar je stage wilt lopen. De contactgegevens van alle ambassades en consulaten vind je bij FOD Buitenlandse Zaken.

4. Werkvergunning

Word je betaald voor je stage? Of wil je naast je stage ook een betaalde job doen? Dan heb je misschien een werkvergunning nodig. De minimumleeftijd om te mogen werken kan verschillen per land. Ook de regels rond studentenarbeid zijn verschillend, bijvoorbeeld of je ’s avonds mag werken. Jouw stageplaats kan jou informeren over wat wel en niet mag.

Het is niet altijd gemakkelijk om een werkvergunning te krijgen. Er zijn landen die maar een beperkt aantal werkvergunningen per jaar geven. In sommige landen kan je enkel een werkvergunning aanvragen als je een bepaalde opleiding of specialisatie hebt. De voorwaarden voor een werkvergunning vraag je na bij de ambassade. De contactgegevens van alle ambassades en consulaten vind je bij FOD Buitenlandse Zaken.

5. Reistoelating minderjarige

Ben je jonger dan 18 jaar? Dan moet(en) jouw ouder(s) of voogd een document ondertekenen dat ze jou toestemming geven om alleen te reizen. Dit formulier kan je aanvragen bij je Belgische gemeentehuis.

Op het gemeentehuis wordt het document gelegaliseerd. Dat wil zeggen dat de gemeente verklaart dat de handtekening(en) van je ouder(s) echt zijn. Daarna moet het ook bij de FOD Buitenlandse Zaken gelegaliseerd worden, zodat het document in het buitenland aanvaard wordt.

domicilie

Ongeacht of je naar een land binnen of buiten de EER of naar Zwitserland gaat, zal je rekening moeten houden met deze zaken:

  • Ben je minder dan 90 dagen afwezig? Dan hoef je jouw Belgische gemeente niet op de hoogte te brengen.
  • Vertrek je voor langer dan 90 dagen naar het buitenland? Dan moet je dat melden bij jouw Belgische gemeente. Zij zullen jou als tijdelijk afwezig registreren. Een melding van tijdelijke afwezigheid gebeurt normaal gezien voor maximaal 1 jaar.

Opgelet: zorg ervoor dat je niet wordt uitgeschreven van het bevolkingsregister! Dat kan problemen geven met je Groeipakket/kinderbijslag, ziekteverzekering en belastingen.

Veilig reizen

Op de website van FOD Buitenlandse Zaken vind je per land advies over veiligheid en gewoontes in het land.

Is jouw reis geboekt? Meld je dan zeker aan op Travellers Online. Zo weet de Belgische ambassade wanneer je in het land bent. Als er iets ernstigs gebeurt, bijvoorbeeld een natuurramp of een aanslag, dan kunnen ze jou gemakkelijker bereiken en helpen.

Groeipakket / kinderbijslag

Ben je leerling in een middelbare school in België? Dan krijgen jouw ouders normaal gezien altijd Groeipakket/kinderbijslag. Loop je via je school een tijd stage in het buitenland? Dan blijft dit verder lopen, want je blijft ingeschreven in jouw Belgische school.

Ga je tijdens een schoolvakantie een buitenlandse stage doen die je zelf hebt georganiseerd? Ook dan behouden jouw ouders het recht op Groeipakket/kinderbijslag.

Ben je net afgestudeerd van het middelbaar en wil je een buitenlandse stage van meer dan 2 maanden volgen?

Dan hangt het antwoord af van jouw specifieke situatie:

  • Ga je in de vakantie na jouw afstuderen stage lopen, maar kom je vóór 30 september terug om verdere studies aan te vatten in België? Dan word je als “student” beschouwd.
    Gebruik de zoekfunctie om te kijken wat de regels voor studenten zijn.
  • Ga je tijdens je stage ook studeren in het buitenland? Dan word je als “student” beschouwd.
    Gebruik de zoekfunctie om te kijken wat de regels voor studenten zijn.
  • Ga je na jouw afstuderen stage lopen, maar kom je niet vóór 30 september terug om verder te studeren in België? Dan word je als “schoolverlater” beschouwd, zelfs als je later toch terugkeert om verder te studeren.
    Gebruik de zoekfunctie om te kijken wat de regels zijn voor schoolverlaters.
  • Ga je na je stage niet verder studeren? Dan word je als “schoolverlater” beschouwd.
    Gebruik de zoekfunctie om te kijken wat de regels zijn voor schoolverlaters.

Inschakelings- en werkloosheidsuitkering

Ben je leerling in het middelbaar of student in het hoger onderwijs? Dan kan jij nog geen inschakelings- of werkloosheidsuitkering krijgen en ook niet in de beroepsinschakelingstijd zitten.

Volg je een alternerende beroepsopleiding waarbij je tegelijk studeert en een praktijkopleiding volgt? Dan kan dit de duur van jouw beroepsinschakelingstijd nadien inkorten. Vraag hiervoor informatie bij je school of raadpleeg de RVA voor meer info.

Studeer je binnenkort af en heb je nog geen job? Dan word je een schoolverlater. Schrijf je in als werkzoekende bij VDAB (Vlaanderen) of Actiris (Brussel). Zo kom je terecht in de beroepsinschakelingstijd.

Themapagina inschakelings- of werkloosheidsuitkering

Belastingen

Als je stage loopt, is het belangrijk om te weten of je een vast bedrag ontvangt of niet. Je kan een loon, forfaitaire onkostenvergoeding, reële onkostenvergoeding, of helemaal niets ontvangen.

Krijg je geen regelmatig vast bedrag?

Als je geen vast bedrag ontvangt, heeft je stage geen invloed op jouw belastingen of die van je ouders. Je mag wel een reële onkostenvergoeding ontvangen voor de werkelijke kosten die je hebt gemaakt tijdens je stage, zoals kilometers met je eigen wagen, treintickets, of materialen. Deze kosten worden terugbetaald door je stageorganisatie als je de aankoopbewijzen bijhoudt en kan tonen.

Krijg je wel een vast bedrag?

Als je een vast bedrag ontvangt, wordt dit beschouwd als loon en verandert de situatie. Dit bedrag wordt vrijwel altijd als belastbare inkomsten gezien.

Je ontvangt een loon

Als je een vast bedrag per week of maand ontvangt, wordt dit als loon beschouwd voor belastingdoeleinden. Dit bedrag kan lager zijn dan het minimumloon, maar wordt nog steeds als loon gezien.

Je ontvangt een forfaitaire vergoeding

Als het gaat om regelmatig vaste bedragen en de vergoeding is hoger dan een bepaald bedrag, dan zal je dit moeten aangeven bij de Belgische belastingen. Dit maximumbedrag verandert elk jaar en kun je nakijken bij het Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk. Het is ook mogelijk dat je belastingen moet betalen in het land waar je stage doet.

Heb je vragen of twijfel je over je situatie? Neem contact op met de FOD Financiën.

Themapagina belastingen

Ziekteverzekering

Als je een stage gaat doen, is het belangrijk om te weten of je voor deze stage betaald wordt. Gaat het om een onbetaalde stage? Dan is de onderstaande informatie van toepassing.

Krijg je echter een loon of een vergoeding, dan word je in veel landen al snel als een werknemer beschouwd, en kunnen de regels voor ziekteverzekering verschillen. Zoek in dat geval op "werken" in plaats van "stage lopen" in de zoekmachine.

De wetgeving rond verzekeringen verschilt per land. In veel landen vallen stageplaatsen onder de arbeidswetgeving. De organisatie of het bedrijf waar je stage loopt, kan je informeren of zij voor jou een ziekteverzekering en/of arbeidsongevallenverzekering moeten afsluiten.

Wat moet je doen voor je naar het buitenland vertrekt?

Contacteer vóór je vertrekt je Belgisch ziekenfonds. Zij kunnen je het beste informeren over internationale akkoorden en wetgeving.

  1. Geef hen zoveel mogelijk informatie over je buitenlandplannen, zodat ze je kunnen adviseren over of je wel of niet kunt rekenen op een terugbetaling van je eventuele medische kosten. Laat hen weten naar welk land je gaat, voor hoe lang en wat je er precies gaat doen.

  2. Vraag ook je Europese ziekteverzekeringskaart (EZVK) aan. Die kaart bewijst dat je in België verzekerd bent en moet je in sommige situaties tonen voordat je medische zorg kunt krijgen. Bij de meeste ziekenfondsen kun je deze kaart digitaal aanvragen, bijvoorbeeld via de app van het ziekenfonds.

Dit systeem verschilt sterk van land tot land. Ga er dus niet vanuit dat je medische kosten op dezelfde manier worden behandeld als in België.

Betaalt het ziekenfonds je medische kosten in het buitenland?

Ga je naar het buitenland om stage te lopen dan hangt het af van naar welk land je gaat of je verzekerd bent.

Wel verzekerd

België heeft een speciaal akkoord gesloten met alle landen van de EER en 27 andere landen, waardoor je in die landen wel verzekerd bent via je ziekenfonds. Het lokale systeem verschilt wel van land tot land. Soms zal je niets moeten betalen, soms enkel een deel en soms het volledige bedrag (waarbij je achteraf je geld terugkrijgt).

Deze 27 andere landen zijn: Albanië, Algerije, Argentinië, Australië, Bosnië-Herzegovina, Brazilië, Canada (ook een apart verdrag met Québec), Chili, DR Congo, de Filippijnen, Groot-Brittannië, India, Israël, Japan, Kosovo, VJR Macedonië, Marokko, Moldavië, Montenegro, San Marino, Servië, Tunesië, Turkije, Uruguay, de Verenigde Staten, Zwitserland en Zuid-Korea.

Alle akkoorden kun je hier nalezen:

Belgische sociale zekerheid

Niet verzekerd

In alle andere landen ben je meestal niet verzekerd door je ziekenfonds. Zij dekken in principe enkel medische kosten in België of dringende medische kosten in enkele landen tijdens een toeristisch bezoek.

Wat als je niet verzekerd bent via je ziekenfonds?

Als het ziekenfonds jou laat weten dat je niet verzekerd bent voor je verblijf in het buitenland, dan moet je een privéverzekering nemen. Er bestaan heel wat verschillende privéverzekeraars en speciale pakketten voor stages. Vergelijk verschillende prijzen en pakketten voor je een beslissing maakt.

Vertrek je naar het buitenland via een uitwisselingsprogramma zoals Erasmus+ of een organisatie? Zij zullen jou hierover ook kunnen informeren of misschien zelfs een passende verzekering aanbieden. Ook sommige universiteiten kunnen een speciale verzekering regelen voor buitenlandse stages in het kader van hogere studies.

1. Doktersbezoeken vóór vertrek

Als je voor langere tijd naar het buitenland gaat, zorg er dan voor dat je voor vertrek nog langs de tandarts gaat voor een controle. Gebruik je medicatie? Vraag dan je dokter om een voorschrift om de periode in het buitenland te overbruggen. Niet alle medicatie is namelijk overal verkrijgbaar, en soms heeft medicatie een andere naam in het buitenland. Neem daarom, indien mogelijk, voldoende medicatie mee voor de hele periode.

2. Verzamel de belangrijkste medische telefoonnummers

Zorg ervoor dat je belangrijke telefoonnummers bij de hand hebt, zoals die van de alarmcentrale van je privéverzekering, die 24 uur per dag bereikbaar is. In ernstige situaties kunnen zij helpen met de communicatie met het plaatselijke ziekenhuis of het doorsturen van benodigde documenten.

3. Contact Belgische ambassade

Als je ernstig ziek wordt en terug naar België moet komen, neem dan contact op met de Belgische ambassade. Zij kunnen, indien nodig, helpen bij het organiseren van een medische repatriatie. Elke ambassade heeft ook een noodnummer dat 24 uur per dag bereikbaar is. De contactgegevens van de ambassade vind je op de website van FOD Buitenlandse Zaken.

4. Bewaar je betaalbewijzen van medische zorgen

Bewaar altijd alle betaalbewijzen goed. Maak bij voorkeur meteen een foto van de betaalbewijzen zodra je ze ontvangt, zodat je ze digitaal kunt bewaren. Deze betaalbewijzen moet je soms kunnen tonen aan het ziekenfonds.

Instanties

Gaf checkvoorvertrek je geen antwoord op jouw vraag? Wil je meer informatie voor jouw specifieke situatie? Neem contact op met de bevoegde instanties.

Groeipakket / kinderbijslag

De regelgeving rond kinderbijslag is sinds 2019 verschillend in Vlaanderen, het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en Wallonië. Er zijn ook verschillende instanties per regio.

Woon je in Vlaanderen?
Op www.groeipakket.be kan je terecht voor algemene informatie en vind je de nodige documenten.

Heb je specifieke vragen over jouw Groeipakketdossier, contacteer dan de Vlaamse uitbetaler waar je gezin bij aangesloten is: FONS, Infino, Kidslife Vlaanderen, MyFamily of Parentia. Voor klachten kan je bij de klachten- en bemiddelingsdienst van het Groeipakket terecht.

Woon je in Brussel?
Op www.famiris.be kan je terecht voor algemene informatie en vind je de nodige documenten.

Heb je specifieke vragen over jouw kinderbijslagdossier, contacteer het Brusselse kinderbijslagfonds waar je gezin bij aangesloten is: Famiris, Infino Brussel, Parentia Brussel, Brussels Family of Kidslife Brussel. Voor klachten kan je bij IrisCare terecht.

Beroepsinschakelingstijd

Woon je in Vlaanderen?

Dan kan je met je vragen terecht bij VDAB.

VDAB hoofdzetel
Keizerslaan 11
1000 Brussel
0800 30 700
info@vdab.be
www.vdab.be

Woon je in Brussel?

Dan kan je met je vragen terecht bij Actiris.

Actiris hoofdzetel
Boudewijnlaan 22
1000 Brussel
0800 35 123
info@actiris.be
www.actiris.be

Inschakelings- en werkloosheidsuitkering

Voor al je vragen over inschakelings- en werkloosheidsuitkering kan je terecht bij RVA (Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening). Zij hebben verschillende kantoren verspreid over het land. Het dichtstbijzijnde kantoor vind je op de website van RVA.

Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA)
Keizerslaan 7
1000 Brussel
02 515 41 11
www.rva.be

Ziekteverzekering

Voor vragen over ziekteverzekering neem je best eerst contact op met je eigen ziekenfonds. Heb je een vraag die zij niet kunnen beantwoorden of wil je een klacht indienen? Dan kan je terecht bij het RIZIV (Rijksdienst voor Ziekte- en Invaliditeitsuitkering).

Rijksdienst voor Ziekte- en invaliditeitsverzekering (RIZIV)
Tervurenlaan 211
1150 Brussel
02 739 71 11
www.riziv.fgov.be

Reis- en Verblijfsdocumenten

Heb je vragen over je identiteitskaart, Belgische verblijfsvergunning of internationaal paspoort? Contacteer dan de Dienst Burgerzaken van jouw gemeente.

Heb je vragen over een visum en/of verblijfsvergunning voor het land waar je naartoe gaat? Neem dan contact op met de ambassade of het consulaat van dat land. FOD Buitenlandse Zaken heeft een handig overzicht van alle contactgegevens op hun website.

FOD Buitenlandse Zaken hoofdzetel
Karmelietenstraat 15
1000 Brussel
02 501 81 11
info@diplobel.fed.be
www.diplomatie.belgium.be

Belastingen

Je kan contact opnemen met de FOD Financiën voor vragen over belastingen en internationale belastingverdragen.

Heb je een vraag die specifiek over jouw eigen aangifte gaat? Neem dan best contact op met je eigen lokale belastingkantoor. Je kan de gegevens opzoeken op je laatste belastingaangifte of via de website van FOD Financiën.

FOD Financiën - contactcenter
North Galaxy
Koning Albert II laan 33
1030 Brussel
02 572 57 57
info.tax@minfin.fed.be
financien.belgium.be