Als schoolverlater gaan studeren in het buitenland

Binnen de EER of naar Zwitserland

In de landen van de EER en Zwitserland geldt het vrij verkeer van personen. Dat heeft veel voordelen. Je kan gemakkelijk van het ene naar het andere land reizen en mag in elk land wonen. Heb je een Europese nationaliteit? Dan kan je studeren in een ander land van de EER of in Zwitserland.

Benodigde documenten

• Ben je ouder dan 18 jaar? Dan heb je enkel je identiteitskaart nodig om te kunnen reizen.
• Ben je jonger dan 18 jaar? Dan moet(en) jouw ouder(s) een document ondertekenen dat ze jou toestemming geven om alleen te reizen. Dit formulier kan je aanvragen bij je Belgische gemeentehuis. Op het gemeentehuis wordt het document gelegaliseerd. Dat wil zeggen dat de gemeente verklaart dat de handtekening(en) van je ouder(s) echt zijn. Daarna moet het ook bij de FOD Buitenlandse Zaken gelegaliseerd worden, zodat het document in het buitenland aanvaard wordt.

Aanmelden bij de lokale bevolkingsdienst

Wil je een betaalde job doen of ben je van plan langer dan 90 dagen in een ander land van de EER of Zwitserland te verblijven? Dan moet je binnen de 8 dagen na je aankomst aanmelden bij de bevolkingsdienst van je nieuwe woonplaats. De minimumleeftijd om te mogen werken kan verschillen per land. Ook de regels rond studentenarbeid zijn verschillend, bijvoorbeeld of je ’s avonds mag werken. Jouw werkgever kan jou informeren over wat wel en niet mag.

Deze documenten mag de lokale bevolkingsdienst vragen:

• Identiteitskaart of internationaal paspoort. Let erop dat jouw identiteitsdocument nog minstens 6 maanden geldig is na de datum van je geplande terugkeer.
• Bewijs dat je verzekerd bent (bijvoorbeeld jouw Europese ziekteverzekeringskaart of een bewijs van een andere verzekering)
• Bewijs van inschrijving bij een onderwijsinstelling
• Soms wordt een solvabiliteitsbewijs gevraagd. Dat is een document om te bewijzen dat je genoeg geld hebt voor de periode dat je in het land zal verblijven. Een voorbeeld hiervan is een uittreksel van je bankrekening.

Buiten de EER

Wil je naar een land buiten de EER of Zwitserland? Dan wordt het een beetje ingewikkelder. Elk land mag namelijk zelf kiezen wie er mag verblijven. Dat wil ook zeggen dat je niet in elk land kan gaan studeren.

Hieronder vind je de meest voorkomende documenten die een land kan vragen voor je ernaar toe mag reizen om er te verblijven:

domicilie

Ongeacht of je naar een land binnen of buiten de EER of naar Zwitserland gaat, zal je rekening moeten houden met deze zaken:

• Ben je minder dan 90 dagen afwezig? Dan hoef je jouw Belgische gemeente niet op de hoogte te brengen.
• Vertrek je voor langer dan 90 dagen naar het buitenland? Dan moet je dat melden bij jouw Belgische gemeente. Zij zullen jou als tijdelijk afwezig registreren. Een melding van tijdelijke afwezigheid gebeurt normaal gezien voor maximaal 1 jaar

Zorg ervoor dat je niet wordt uitgeschreven van het bevolkingsregister! Dat kan problemen geven met je Groeipakket/kinderbijslag, ziekteverzekering en belastingen. Een melding van tijdelijke afwezigheid gebeurt normaal gezien voor maximaal 1 jaar.

Veilig reizen

Op de website van FOD Buitenlandse Zaken vind je per land advies over veiligheid en gewoontes in het land.

Is jouw reis geboekt? Meld je dan zeker aan op Travellers Online. Zo weet de Belgische ambassade wanneer je in het land bent. Als er iets ernstigs gebeurt, bijvoorbeeld een natuurramp of een aanslag, dan kunnen ze jou gemakkelijker bereiken en helpen.

Je bent schoolverlater als je niet meer leerplichtig bent en geen voltijds onderwijs meer volgt. Dit kan zijn omdat je je opleiding succesvol hebt afgerond, of omdat je om een andere reden gestopt bent met je studies. Je status verandert naar “schoolverlater” na je laatste zomervakantie:

• na 31 augustus als je van het middelbaar komt
• na 30 september als je je hogere studies hebt afgerond
• tijdens het schooljaar wanneer je je hogere studies vroegtijdig beëindigt

Hoe lang kunnen je ouders nog het Groeipakket/kinderbijslag krijgen?

Je ouders kunnen nog maximum 12 maanden het Groeipakket/kinderbijslag krijgen zonder dat je bent ingeschreven als student. Onder welke voorwaarden dit kan, hangt af van je woonplaats.

Vlaanderen

Je hebt na je studies nog 12 maanden recht op het Groeipakket. In Vlaanderen hangt dit niet samen met je aanvraag voor de beroepsinschakelingstijd maar is het aangeraden om je zo snel mogelijk als werkzoekende in te schrijven bij VDAB.

Hier vind je meer info vanaf wanneer deze 12 maanden voor jou van start gaan:

het Groeipakket

Brussel

Je hebt na je studies nog 360 dagen recht op kinderbijslag. Om dat recht te behouden, ben je verplicht om je aan te melden als werkzoekende bij Actiris. Je wordt dan “werkzoekende schoolverlater” en komt in de beroepsinschakelingstijd terecht.

Hier vind je meer info over de voorwaarden om kinderbijslag te ontvangen als werkzoekende schoolverlater:

Famiris

Heb je een onregelmatige studiecarrière gehad na je 18de met een of meerdere onderbrekingen in je studies? Dan kan het zijn dat je geen of beperkt recht hebt op deze “extra” maanden Groeipakket/kinderbijslag bij de uiteindelijke afloop van je studies. Vraag dit zeker na bij jouw uitbetaler.

Als schoolverlater ben je, zodra je je registreert bij VDAB (als je in Vlaanderen woont) of Actiris (als je in Brussel woont), een "werkzoekende in de beroepsinschakelingstijd". Tijdens deze periode heb je nog geen recht op een inschakelingsuitkering of werkloosheidsuitkering. Pas nadat je de beroepsinschakelingstijd hebt doorlopen, kun je in aanmerking komen voor een uitkering.

In principe zal je als schoolverlater niet kunnen gaan studeren in het buitenland tijdens je beroepsinschakelingstijd. Een belangrijke voorwaarde om in de beroepsinschakelingstijd te zitten, is immers dat je beschikbaar bent voor de arbeidsmarkt. Als VDAB (in Vlaanderen) of Actiris (in Brussel) een passende vacature voor jou vindt, moet je aanwezig zijn om te solliciteren. Dit is niet mogelijk als je in het buitenland gaat studeren. In sommige gevallen kan de RVA een uitzondering maken en kan je beroepsinschakelingstijd wel doorlopen tijdens je verblijf in het buitenland.

Lees meer over de voorwaarden op de themapagina.

Themapagina inschakelings- en werkloosheidsuitkering

Wanneer maakt de RVA een uitzondering?

De RVA kan toestemming geven om naar het buitenland te gaan zonder dat je beroepsinschakelingstijd wordt stopgezet, bijvoorbeeld voor een stage, vrijwilligerswerk of een korte opleiding die je CV verbetert. Je moet daarbij aantonen dat je buitenlandse activiteit je kansen om werk te vinden, vergroot. Ga je voltijds studeren (meer dan 13 lesuren per week of 27 studiepunten per jaar)? Dan zal deze periode waarschijnlijk niet goedgekeurd worden voor jouw beroepsinschakelingstijd.

Wat gebeurt er bij goedkeuring door de RVA?

Keurt de RVA jouw aanvraag toch goed? Dan kan je vertrekken en loopt jouw beroepsinschakelingstijd gewoon door. Als de beroepsinschakelingstijd voorbij is terwijl je nog in het buitenland bent, dien je het formulier C109/36 in om een inschakelingsuitkering aan te vragen en ook opnieuw toestemming voor verblijf in het buitenland aan te vragen.

Wat gebeurt er bij afwijzing door de RVA?

In dat geval moet je je vóór vertrek uitschrijven als werkzoekende en bij terugkeer opnieuw inschrijven. Na terugkeer loopt jouw beroepsinschakelingstijd verder waar die gestopt was.

Heeft mijn beroepsinschakelingstijd invloed op het Groeipakket/kinderbijslag?

Je woont in Vlaanderen

Neen, in Vlaanderen hangt je recht op een Groeipakket als schoolverlater niet af van de goedkeuring van de RVA. Het is namelijk niet verplicht om je als schoolverlater meteen in te schrijven als werkzoekende, en in de beroepsinschakelingstijd zitten is ook geen voorwaarde om een Groeipakket te ontvangen. Wel moet je aan enkele algemene regels voldoen.

Je woont in Brussel

Ja, in Brussel hangt je kinderbijslag af van de goedkeuring van je aanvraag door de RVA. Alleen met de goedkeuring kan je kinderbijslag doorlopen tijdens je verblijf in het buitenland.

Meer info vind je op deze pagina bij "Groeipakket/Kinderbijslag".

Of je belastingen moet betalen, hangt af van of je een studentenjob zal uitoefenen tijdens je studie in het buitenland.

Je doet geen studentenjob

Als je in het buitenland studeert en geen studentenjob hebt, hoef je geen belastingen te betalen.

Je doet wel een studentenjob

Als je als student geld verdient, moet je belastingaangifte doen in zowel het land waar je werkt als in België, waar je woont. Als er een dubbelbelastingverdrag is tussen België en het land waar je werkt, voorkom je dubbele belasting over hetzelfde inkomen.

Controleer goed de regels over studentenjobs in het land waar je gaat studeren voordat je een studentenjob start. Veel landen hebben beperkingen op het aantal uren per week dat je als student mag werken. In sommige landen mag je bijvoorbeeld alleen in het weekend werken als student of moet je minstens 18 jaar oud zijn.

Voor meer informatie over belastingaangifte, speciale regelingen voor studenten en zaken om op te letten als je bij je ouders woont, kun je de themapagina over belastingen raadplegen.

Themapagina belastingen

Je krijgt een studiebeurs

Een Belgische studiebeurs, zoals een beurs van de Vlaamse overheid of een Erasmusbeurs, beschouwt de belastingdienst niet als inkomsten en moet je dus niet aangeven.

Wat moet je doen voor je naar het buitenland vertrekt?

Voor je naar het buitenland vertrekt, neem je contact op met je ziekenfonds.

1. Geef hen zoveel mogelijk informatie over je buitenlandplannen, zodat ze je kunnen adviseren over of je wel of niet kunt rekenen op een terugbetaling van je eventuele medische kosten. Laat hen weten naar welk land je gaat, voor hoe lang en wat je er precies gaat doen.

2. Vraag ook je Europese ziekteverzekeringskaart (EZVK) aan. Die kaart bewijst dat je in België verzekerd bent en moet je in sommige situaties tonen voordat je medische zorg kunt krijgen. Bij de meeste ziekenfondsen kun je deze kaart digitaal aanvragen, bijvoorbeeld via de app van het ziekenfonds.

Betaalt het ziekenfonds je medische kosten in het buitenland?

Ga je naar het buitenland om te studeren dan hangt het af van naar welk land je gaat of je verzekerd bent.

Wel verzekerd

België heeft een speciaal akkoord gesloten met alle landen van de EER en 27 andere landen, waardoor je in die landen wel verzekerd bent via je ziekenfonds. Het lokale systeem verschilt wel van land tot land. Soms zal je niets moeten betalen, soms enkel een deel en soms het volledige bedrag (waarbij je achteraf je geld terugkrijgt).

Deze 27 andere landen zijn: Albanië, Algerije, Argentinië, Australië, Bosnië-Herzegovina, Brazilië, Canada (ook een apart verdrag met Québec), Chili, DR Congo, de Filippijnen, Groot-Brittannië, India, Israël, Japan, Kosovo, VJR Macedonië, Marokko, Moldavië, Montenegro, San Marino, Servië, Tunesië, Turkije, Uruguay, de Verenigde Staten, Zwitserland en Zuid-Korea.

Alle akkoorden kun je hier nalezen:

Belgische sociale zekerheid

Niet verzekerd

In alle andere landen ben je meestal niet verzekerd door je ziekenfonds. Zij dekken in principe enkel medische kosten in België of dringende medische kosten in enkele landen tijdens een toeristisch bezoek.

Wat als je niet verzekerd bent via je ziekenfonds?

Als het ziekenfonds jou laat weten dat je niet verzekerd bent voor je verblijf in het buitenland, dan moet je een privéverzekering nemen. Er bestaan heel wat verschillende privéverzekeraars en speciale pakketten voor studies. Vergelijk verschillende prijzen en pakketten voor je een beslissing maakt.

Vertrek je naar het buitenland via een uitwisselingsprogramma zoals Erasmus+ of een organisatie? Zij zullen jou hierover ook kunnen informeren of misschien zelfs een passende verzekering aanbieden. Ook sommige universiteiten kunnen een speciale verzekering regelen voor buitenlandse stages in het kader van hogere studies.