Als werknemer gaan studeren in het buitenland

Binnen de EER of naar Zwitserland

In de landen van de EER en Zwitserland geldt het vrij verkeer van personen. Dat heeft veel voordelen. Je kan gemakkelijk van het ene naar het andere land reizen en mag in elk land wonen. Heb je een Europese nationaliteit? Dan kan je studeren in een ander land van de EER of in Zwitserland.

Benodigde documenten

• Ben je ouder dan 18 jaar? Dan heb je enkel je identiteitskaart nodig om te kunnen reizen.
• Ben je jonger dan 18 jaar? Dan moet(en) jouw ouder(s) een document ondertekenen dat ze jou toestemming geven om alleen te reizen. Dit formulier kan je aanvragen bij je Belgische gemeentehuis. Op het gemeentehuis wordt het document gelegaliseerd. Dat wil zeggen dat de gemeente verklaart dat de handtekening(en) van je ouder(s) echt zijn. Daarna moet het ook bij de FOD Buitenlandse Zaken gelegaliseerd worden, zodat het document in het buitenland aanvaard wordt.

Aanmelden bij de lokale bevolkingsdienst

Wil je een betaalde job doen of ben je van plan langer dan 90 dagen in een ander land van de EER of Zwitserland te verblijven? Dan moet je binnen de 8 dagen na je aankomst aanmelden bij de bevolkingsdienst van je nieuwe woonplaats. De minimumleeftijd om te mogen werken kan verschillen per land. Ook de regels rond studentenarbeid zijn verschillend, bijvoorbeeld of je ’s avonds mag werken. Jouw werkgever kan jou informeren over wat wel en niet mag.

Deze documenten mag de lokale bevolkingsdienst vragen:

• Identiteitskaart of internationaal paspoort. Let erop dat jouw identiteitsdocument nog minstens 6 maanden geldig is na de datum van je geplande terugkeer.
• Bewijs dat je verzekerd bent (bijvoorbeeld jouw Europese ziekteverzekeringskaart of een bewijs van een andere verzekering)
• Bewijs van inschrijving bij een onderwijsinstelling
• Soms wordt een solvabiliteitsbewijs gevraagd. Dat is een document om te bewijzen dat je genoeg geld hebt voor de periode dat je in het land zal verblijven. Een voorbeeld hiervan is een uittreksel van je bankrekening.

Buiten de EER

Wil je naar een land buiten de EER of Zwitserland? Dan wordt het een beetje ingewikkelder. Elk land mag namelijk zelf kiezen wie er mag verblijven. Dat wil ook zeggen dat je niet in elk land kan gaan studeren.

Hieronder vind je de meest voorkomende documenten die een land kan vragen voor je ernaar toe mag reizen om er te verblijven:

domicilie

Ongeacht of je naar een land binnen of buiten de EER of naar Zwitserland gaat, zal je rekening moeten houden met deze zaken:

• Ben je minder dan 90 dagen afwezig? Dan hoef je jouw Belgische gemeente niet op de hoogte te brengen.
• Vertrek je voor langer dan 90 dagen naar het buitenland? Dan moet je dat melden bij jouw Belgische gemeente. Zij zullen jou als tijdelijk afwezig registreren. Een melding van tijdelijke afwezigheid gebeurt normaal gezien voor maximaal 1 jaar

Zorg ervoor dat je niet wordt uitgeschreven van het bevolkingsregister! Dat kan problemen geven met je Groeipakket/kinderbijslag, ziekteverzekering en belastingen. Een melding van tijdelijke afwezigheid gebeurt normaal gezien voor maximaal 1 jaar.

Veilig reizen

Op de website van FOD Buitenlandse Zaken vind je per land advies over veiligheid en gewoontes in het land.

Is jouw reis geboekt? Meld je dan zeker aan op Travellers Online. Zo weet de Belgische ambassade wanneer je in het land bent. Als er iets ernstigs gebeurt, bijvoorbeeld een natuurramp of een aanslag, dan kunnen ze jou gemakkelijker bereiken en helpen.

Mag je van je Belgische werkgever binnen je contract gaan studeren in het buitenland en blijf je ondertussen je loon ontvangen? Of je belastingen moet betalen, hangt af van enkele factoren.

Hoe lang ga je naar het buitenland?

Minder dan 183 dagen naar het buitenland

Als je een buitenlandse opleiding volgt die minder dan 183 dagen duurt, blijf je belastingplichtig in België. België blijft jouw fiscale woonplaats. Je doet aangifte en betaalt belastingen in België op het loon dat je van je Belgische werkgever ontvangt, zelfs als je in het buitenland verblijft. Je hoeft geen extra aangifte te doen in het land waar je studeert.

Meer dan 183 dagen naar het buitenland

Blijf je langer, dan veranderen de regels en hangt het af van de fiscale wetgeving in het land waar je verblijft. In de meeste gevallen betaal je slechts één keer belasting, omdat België met veel landen een dubbelbelastingverdrag heeft afgesloten. Dit verdrag bepaalt waar je belastingen betaalt, zodat je niet dubbel belast wordt. Lees meer hierover op de themapagina over belastingen.

Ga je een studentenjob doen terwijl je in het buitenland verblijft?

Als je in het buitenland een extra job aanneemt, bijvoorbeeld omdat het leven daar duurder is dan in België en je niet kunt rondkomen met je Belgische loon, is het belangrijk om de regels rond studentenarbeid in dat land goed na te kijken. In veel landen is er een beperking op het aantal uur per week dat je als student mag werken. In sommige landen mag je bijvoorbeeld alleen in het weekend werken als student. Zeker buiten de EER is het belangrijk om deze regels goed te kennen; je visum en verblijfsvergunning zijn gebaseerd op je studentenstatuut, dus je mag er niet voltijds werken.

Waar moet ik belastingaangifte doen?

Als je geld verdient als student, moet je belastingaangifte doen in zowel het land waar je geld verdiende als in België. Als er een dubbelbelastingverdrag is tussen België en het land waar je werkte, dan word je niet twee keer belast op hetzelfde bedrag.

Als je in het buitenland extra inkomen verdient, kan het zijn dat je in België ook extra moet betalen. Dit gebeurt als al je inkomsten samen ervoor zorgen dat je in een hogere belastingschijf terechtkomt.

Themapagina belastingen

Als werknemer zijn er twee manieren om te gaan studeren in het buitenland:

1. Je wordt door je werkgever binnen je arbeidscontract naar het buitenland gestuurd, wat detachering wordt genoemd.
2. Je regelt dit zelf en vraagt (on)betaald verlof of een loopbaanonderbreking aan bij je werkgever.

Ben je verzekerd als je wordt gedetacheerd?

Wel verzekerd

België heeft een speciaal akkoord gesloten met alle landen van de EER en 27 andere landen, waardoor je in die landen wel verzekerd bent via je ziekenfonds. Word je door je werkgever gedetacheerd naar een van deze landen, dan blijf je verzekerd via de Belgische sociale zekerheid.

Deze 27 andere landen zijn: Albanië, Algerije, Argentinië, Australië, Bosnië-Herzegovina, Brazilië, Canada (ook een apart verdrag met Québec), Chili, DR Congo, de Filippijnen, Groot-Brittannië, India, Israël, Japan, Kosovo, VJR Macedonië, Marokko, Moldavië, Montenegro, San Marino, Servië, Tunesië, Turkije, Uruguay, de Verenigde Staten, Zwitserland en Zuid-Korea.

Het lokale systeem verschilt wel van land tot land. Soms zal je niets moeten betalen, soms enkel een deel en soms het volledige bedrag (waarbij je achteraf je geld terugkrijgt).

Alle akkoorden kun je hier nalezen:

Belgische Sociale Zekerheid

In geval dat je naar een van deze landen gaat, ontvang je van je werkgever een A1-formulier. Zorg ervoor dat je hiervan een (digitale) kopie hebt, want dit is een zeer belangrijk document dat je moet voorleggen bij medische tussenkomsten. Dit formulier moet je ook aan je ziekenfonds bezorgen.

Niet verzekerd

In alle andere landen ben je meestal niet verzekerd door je ziekenfonds. Zij dekken in principe enkel medische kosten in België of dringende medische kosten in enkele landen tijdens een toeristisch bezoek. In dat geval zal je een privéverzekering moeten nemen.

Ben je verzekerd als je gaat studeren tijdens je verlof of loopbaanonderbreking?

Neem je (on)betaald verlof of loopbaanonderbreking om op eigen initiatief een opleiding te volgen in het buitenland? In dat geval kun je geen A1-formulier krijgen en moet je een privéverzekering afsluiten. Er bestaan heel wat verschillende privéverzekeraars en speciale pakketten voor studies. Vergelijk verschillende prijzen en pakketten voor je een beslissing maakt.

Als je naar een land buiten Europa vertrekt, dan kan het interessant zijn om een verzekering af te sluiten bij de Overzeese Sociale Zekerheid. Op die manier kan je ook je Belgische pensioen verder opbouwen en jezelf beschermen bij een arbeidsongeval.

Vertrek je naar het buitenland via een uitwisselingsprogramma zoals Erasmus+ of een organisatie? Zij zullen jou hierover ook kunnen informeren of misschien zelfs een passende verzekering aanbieden. Ook sommige universiteiten kunnen een speciale verzekering regelen voor buitenlandse studenten.