Als leerling gaan studeren in het buitenland

Vind hier alle info die je nodig hebt om te gaan studeren in het buitenland als je nog in het middelbaar onderwijs zit.

Reis- en verblijfsdocumenten

Welke reisdocumenten je nodig hebt, hangt af van het land waar je naartoe zal reizen.

Binnen de EER of naar Zwitserland

In de landen van de EER en Zwitserland geldt het vrij verkeer van personen. Dat heeft veel voordelen. Je kan gemakkelijk van het ene naar het andere land reizen en mag in elk land wonen. Heb je een Europese nationaliteit? Dan kan je studeren in een ander land van de EER of in Zwitserland.

Benodigde documenten

  • Ben je ouder dan 18 jaar? Dan heb je enkel je identiteitskaart nodig om te kunnen reizen.
  • Ben je jonger dan 18 jaar? Dan moet(en) jouw ouder(s) een document ondertekenen dat ze jou toestemming geven om alleen te reizen. Dit formulier kan je aanvragen bij je Belgische gemeentehuis. Op het gemeentehuis wordt het document gelegaliseerd. Dat wil zeggen dat de gemeente verklaart dat de handtekening(en) van je ouder(s) echt zijn. Daarna moet het ook bij de FOD Buitenlandse Zaken gelegaliseerd worden, zodat het document in het buitenland aanvaard wordt.

Aanmelden bij de lokale bevolkingsdienst

Ben je van plan langer dan 90 dagen in een ander land van de EER of Zwitserland te verblijven? Dan moet je je aanmelden bij de lokale bevolkingsdienst. Dat breng je in orde binnen de eerste 8 dagen na je aankomst in het land.

Deze documenten mag de lokale bevolkingsdienst vragen:

  • Identiteitskaart of internationaal paspoort. Let erop dat jouw identiteitsdocument nog minstens 6 maanden geldig is na de datum van je geplande terugkeer.
  • Bewijs dat je verzekerd bent (bijvoorbeeld jouw Europese ziekteverzekeringskaart of een bewijs van een andere verzekering)
  • Bewijs van inschrijving bij een onderwijsinstelling
  • Soms wordt een solvabiliteitsbewijs gevraagd. Dat is een document om te bewijzen dat je genoeg geld hebt voor de periode dat je in het land zal verblijven. Een voorbeeld hiervan is een uittreksel van je bankrekening.

Buiten de EER

Wil je naar een land buiten de Europese Economische Ruimte of Zwitserland? Dan wordt het een beetje ingewikkelder. Elk land mag namelijk zelf kiezen wie er mag verblijven. Dat wil ook zeggen dat je niet in elk land kan gaan studeren.

Hieronder vind je de meest voorkomende documenten die een land kan vragen voor je ernaar toe mag reizen om er te verblijven:

1. Internationaal paspoort

Reis je naar een land buiten de EER of Zwitserland? Dan heb je meestal een internationaal paspoort nodig. Soms noemen mensen dit een reispas. Om te weten of je een paspoort nodig hebt voor jouw bestemming, kijk je op de website van FOD Buitenlandse Zaken. Daar zie je ook meteen hoe lang jouw paspoort nog geldig moet zijn.

Een paspoort vraag je aan bij je gemeente en kost geld. Elke gemeente rekent een andere prijs aan. Vraag jouw paspoort op tijd aan, anders betaal je extra kosten voor een spoedprocedure. Meestal duurt het ongeveer 2 weken voor je een paspoort kan krijgen, maar in drukke periodes (zoals bijvoorbeeld de zomervakantie) kan het langer duren.

Een paspoort kan je 7 jaar lang gebruiken. Ben je minderjarig wanneer je je paspoort aanvraagt? Dan kan je het 5 jaar gebruiken.

2. Visum

Voor een verblijf buiten de EER heb je meestal een visum nodig. Een visum is een officiële toestemming om een land binnen te mogen en in dat land te verblijven. Een visum vraag je aan bij de ambassade van het land waar je naartoe wil reizen.

De meeste landen hebben een speciaal studentenvisum. Om te weten welke documenten je precies nodig hebt, contacteer je de ambassade of het consulaat van het land waar je naartoe wil. Vaak vind je de info op hun website, soms zal je moeten bellen of mailen. De websites en contactgegevens van alle ambassades en consulaten vind je bij FOD Buitenlandse Zaken.

Om een visum aan te vragen, zal je documenten moeten indienen (bijvoorbeeld een bewijs van inschrijving aan een school, een vliegticket, een uittreksel van het geboorteregister, …).

Niet elke aanvraag wordt goedgekeurd. Als er bijvoorbeeld documenten ontbreken, dan kan de ambassade jouw aanvraag weigeren. Houd er ook rekening mee dat het lang kan duren voor je je visum krijgt. Begin dus zo vroeg mogelijk, want soms duurt het zelfs meer dan 3 maanden.

Reis je via een ander land, omdat je een tussenstop maakt en op een ander vliegtuig moet stappen? Dan heb je in sommige landen (bijvoorbeeld de Verenigde Staten en Canada) een transitvisum nodig. Een transitvisum is eenvoudig om aan te vragen en duurt meestal niet langer dan een week om in orde te brengen. Controleer dus voor elk land dat je op jouw reis passeert, of je een visum nodig hebt via de website van FOD Buitenlandse Zaken.

3. Verblijfsvergunning

Ga je naar een land buiten de EER, maar niet als toerist? Dan heb je meestal een verblijfsvergunning nodig. Een visum en een verblijfsvergunning zijn twee verschillende dingen. Een visum dient om een land binnen te komen, een verblijfsvergunning geeft toestemming om in het land te verblijven. Informatie over verblijfsvergunningen vraag je na bij de ambassade. De contactgegevens van alle ambassades en consulaten vind je bij FOD Buitenlandse Zaken.

4. Werkvergunning

Wil je naast je studie ook een betaalde job doen? Dan heb je misschien een werkvergunning nodig. De minimumleeftijd om te mogen werken kan verschillen per land. Ook de regels rond studentenarbeid zijn verschillend (bijvoorbeeld of je ’s avonds mag werken). De school of organisatie waarbij je studeert, kan jou informeren over wat wel en niet mag.

Het is niet altijd gemakkelijk om een werkvergunning te krijgen. Er zijn landen die maar een beperkt aantal werkvergunningen per jaar geven. In sommige landen kan je enkel een werkvergunning aanvragen als je een bepaalde opleiding of specialisatie hebt. De voorwaarden voor een werkvergunning vraag je na bij de ambassade. De contactgegevens van alle ambassades en consulaten vind je bij FOD Buitenlandse Zaken.

5. Reistoelating minderjarige

Ben je jonger dan 18 jaar? Dan moet(en) jouw ouder(s) een document ondertekenen dat ze jou toestemming geven om alleen te reizen. Dit formulier kan je aanvragen bij je Belgische gemeentehuis.

Op het gemeentehuis wordt het document gelegaliseerd. Dat wil zeggen dat de gemeente verklaart dat de handtekening(en) van je ouder(s) echt zijn. Daarna moet het ook bij de FOD Buitenlandse Zaken gelegaliseerd worden, zodat het document in het buitenland aanvaard wordt.

domicilie

Ongeacht of je naar een land binnen of buiten de EER of naar Zwitserland gaat, zal je rekening moeten houden met deze zaken:

  • Ben je minder dan 90 dagen afwezig? Dan hoef je jouw Belgische gemeente niet op de hoogte te brengen.
  • Vertrek je voor langer dan 90 dagen naar het buitenland? Dan moet je dat melden bij jouw Belgische gemeente. Zij zullen jou als tijdelijk afwezig registreren. Een melding van tijdelijke afwezigheid gebeurt normaal gezien voor maximaal 1 jaar.

Zorg ervoor dat je niet wordt uitgeschreven van het bevolkingsregister! Dat kan problemen geven met je Groeipakket/kinderbijslag, ziekteverzekering en belastingen.

Veilig reizen

Op de website van FOD Buitenlandse Zaken vind je per land advies over veiligheid en gewoontes in het land.

Is jouw reis geboekt? Meld je dan zeker aan op Travellers Online. Zo weet de Belgische ambassade wanneer je in het land bent. Als er iets ernstigs gebeurt, bijvoorbeeld een natuurramp of een aanslag, dan kunnen ze jou gemakkelijker bereiken en helpen.

Groeipakket / kinderbijslag

Ben je ingeschreven in een Belgische middelbare school en ga je enkel tijdens de schoolvakanties in het buitenland studeren? Dan blijven jouw ouders recht hebben op het Groeipakket/kinderbijslag.

Wat als je langer dan 2 maanden en buiten de schoolvakanties naar het buitenland gaat?

Dan hangt het af of je ingeschreven blijft in een middelbare school in België of niet.

Je blijft ingeschreven

Ga je naar een middelbare school in het buitenland, maar blijf je ingeschreven in je Belgische school? Dan behoud je het recht op Groeipakket/kinderbijslag. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer je vertrekt via het Europees uitwisselingsprogramma Erasmus+ of wanneer je school ermee akkoord gaat dat je tijdelijk schoolloopt in het buitenland, op eigen initiatief of via een ander uitwisselingsprogramma.

In dat geval moet jouw school de juiste formulieren bezorgen, die je moet indienen bij de uitbetaler van het Groeipakket/kinderbijslag.

Je bent niet meer ingeschreven

Ga je zelfstandig in het buitenland studeren zonder ingeschreven te zijn in een Belgische school? Dan hangt alles af van het specifieke land en of je wel of geen diploma van het middelbaar onderwijs hebt.

Je hebt nog geen diploma middelbaar onderwijs

Binnen de EER

Volg je onderwijs dat erkend is door een buitenlandse overheid en dat meer dan 13 lesuren per week of 27 studiepunten per jaar omvat? Dan behouden jouw ouders het recht op Groeipakket/kinderbijslag. Jouw buitenlandse school moet het formulier E402 invullen en bezorgen aan je uitbetaler. Dit formulier is beschikbaar in verschillende talen en kan ook worden opgevraagd bij de uitbetaler van jouw Groeipakket/kinderbijslag.

In Algerije, Bosnië-Herzegovina, Marokko, Montenegro, Noord-Macedonië, Servië, Tunesië, Turkije

België heeft met deze landen een verdrag afgesloten over het Groeipakket/kinderbijslag. Hiervoor moet je enkele specifieke formulieren indienen bij de uitbetaler van jouw Groeipakket/kinderbijslag. Je kunt deze formulieren (bilaterale overeenkomsten) rechtstreeks aanvragen bij de uitbetaler van jouw Groeipakket/kinderbijslag of downloaden via het Kennisportaal van het Groeipakket:

GPedia Bilaterale overeenkomsten

In een ander land

Ga je naar een ander land dan de hierboven genoemde? Dan verliezen jouw ouders normaal gezien het recht op het Groeipakket/kinderbijslag.

Je hebt een diploma middelbaar onderwijs

Heb je al een middelbaar diploma en wil je in het buitenland opnieuw middelbare school volgen? Bijvoorbeeld via een uitwisselingsprogramma waarbij je je laatste jaar middelbaar deels of helemaal overdoet? Als dit voor een periode van maximaal 12 maanden is, dan behouden jouw ouders het recht op Groeipakket/kinderbijslag. Hiervoor moet jouw buitenlandse school een formulier invullen.

Binnen de EER

Jouw buitenlandse school moet het formulier E402 invullen en bezorgen aan je uitbetaler. Dit formulier is beschikbaar in verschillende talen en kan ook worden opgevraagd bij de uitbetaler van jouw Groeipakket/kinderbijslag.

Buiten de EER

Jouw buitenlandse school moet het formulier P7 invullen. Je kunt dit formulier rechtstreeks aanvragen bij de uitbetaler van jouw Groeipakket/kinderbijslag of downloaden:

Meer info en een overzicht van alle formulieren:

Themapagina Groeipakket/kinderbijslag

Inschakelings- en werkloosheidsuitkering

Ben je leerling in het middelbaar of student in het hoger onderwijs? Dan kan jij nog geen inschakelings- of werkloosheidsuitkering krijgen en ook niet in de beroepsinschakelingstijd zitten.

Volg je een alternerende beroepsopleiding waarbij je tegelijk studeert en een praktijkopleiding volgt? Dan kan dit de duur van jouw beroepsinschakelingstijd nadien inkorten. Vraag hiervoor informatie bij je school of raadpleeg de RVA voor meer info.

Studeer je binnenkort af en heb je nog geen job? Dan word je een schoolverlater. Schrijf je in als werkzoekende bij VDAB (Vlaanderen) of Actiris (Brussel). Zo kom je terecht in de beroepsinschakelingstijd.

Themapagina inschakelings- of werkloosheidsuitkering

Belastingen

Of je belastingen moet betalen, hangt af van of je een studentenjob zal uitoefenen tijdens je studie in het buitenland.

Je doet geen studentenjob

Als je in het buitenland studeert en geen studentenjob hebt, hoef je geen belastingen te betalen.

Je doet wel een studentenjob

Als je als student geld verdient, moet je belastingaangifte doen in zowel het land waar je werkt als in België, waar je woont. Als er een dubbelbelastingverdrag is tussen België en het land waar je werkt, voorkom je dubbele belasting over hetzelfde inkomen.

Controleer goed de regels over studentenjobs in het land waar je gaat studeren voordat je een studentenjob start. Veel landen hebben beperkingen op het aantal uren per week dat je als student mag werken. In sommige landen mag je bijvoorbeeld alleen in het weekend werken als student of moet je minstens 18 jaar oud zijn.

Voor meer informatie over belastingaangifte, speciale regelingen voor studenten en zaken om op te letten als je bij je ouders woont, kun je de themapagina over belastingen raadplegen.

Themapagina belastingen

Je krijgt een studiebeurs

Een Belgische studiebeurs, zoals een beurs van de Vlaamse overheid of een Erasmusbeurs, beschouwt de belastingdienst niet als inkomsten en moet je dus niet aangeven.

Ziekteverzekering

Wat moet je doen voor je naar het buitenland vertrekt?

Voor je naar het buitenland vertrekt, neem je contact op met je ziekenfonds.

  1. Geef hen zoveel mogelijk informatie over je buitenlandplannen, zodat ze je kunnen adviseren over of je wel of niet kunt rekenen op een terugbetaling van je eventuele medische kosten. Laat hen weten naar welk land je gaat, voor hoe lang en wat je er precies gaat doen.

  2. Vraag ook je Europese ziekteverzekeringskaart (EZVK) aan. Die kaart bewijst dat je in België verzekerd bent en moet je in sommige situaties tonen voordat je medische zorg kunt krijgen. Bij de meeste ziekenfondsen kun je deze kaart digitaal aanvragen, bijvoorbeeld via de app van het ziekenfonds.

Betaalt het ziekenfonds je medische kosten in het buitenland?

Ga je naar het buitenland om te studeren dan hangt het af van naar welk land je gaat of je verzekerd bent.

Wel verzekerd

België heeft een speciaal akkoord gesloten met alle landen van de EER en 27 andere landen, waardoor je in die landen wel verzekerd bent via je ziekenfonds. Het lokale systeem verschilt wel van land tot land. Soms zal je niets moeten betalen, soms enkel een deel en soms het volledige bedrag (waarbij je achteraf je geld terugkrijgt).

Deze 27 andere landen zijn: Albanië, Algerije, Argentinië, Australië, Bosnië-Herzegovina, Brazilië, Canada (ook een apart verdrag met Québec), Chili, DR Congo, de Filippijnen, Groot-Brittannië, India, Israël, Japan, Kosovo, VJR Macedonië, Marokko, Moldavië, Montenegro, San Marino, Servië, Tunesië, Turkije, Uruguay, de Verenigde Staten, Zwitserland en Zuid-Korea.

Alle akkoorden kun je hier nalezen:

Belgische sociale zekerheid

Niet verzekerd

In alle andere landen ben je meestal niet verzekerd door je ziekenfonds. Zij dekken in principe enkel medische kosten in België of dringende medische kosten in enkele landen tijdens een toeristisch bezoek.

Wat als je niet verzekerd bent via je ziekenfonds?

Als het ziekenfonds jou laat weten dat je niet verzekerd bent voor je verblijf in het buitenland, dan moet je een privéverzekering nemen. Er bestaan heel wat verschillende privéverzekeraars en speciale pakketten voor studies. Vergelijk verschillende prijzen en pakketten voor je een beslissing maakt.

Vertrek je naar het buitenland via een uitwisselingsprogramma zoals Erasmus+ of een organisatie? Zij zullen jou hierover ook kunnen informeren of misschien zelfs een passende verzekering aanbieden. Ook sommige universiteiten kunnen een speciale verzekering regelen voor buitenlandse stages in het kader van hogere studies.

Waar moet je nog aan denken?

1. Doktersbezoeken vóór vertrek

Als je voor langere tijd naar het buitenland gaat, zorg er dan voor dat je voor vertrek nog langs de tandarts gaat voor een controle. Gebruik je medicatie? Vraag dan je dokter om een voorschrift om de periode in het buitenland te overbruggen. Niet alle medicatie is namelijk overal verkrijgbaar, en soms heeft medicatie een andere naam in het buitenland. Neem daarom, indien mogelijk, voldoende medicatie mee voor de hele periode.

2. Verzamel de belangrijkste medische telefoonnummers

Zorg ervoor dat je belangrijke telefoonnummers bij de hand hebt, zoals die van de alarmcentrale van je privéverzekering, die 24 uur per dag bereikbaar is. In ernstige situaties kunnen zij helpen met de communicatie met het plaatselijke ziekenhuis of het doorsturen van benodigde documenten.

3. Contact Belgische ambassade

Als je ernstig ziek wordt en terug naar België moet komen, neem dan contact op met de Belgische ambassade. Zij kunnen, indien nodig, helpen bij het organiseren van een medische repatriatie. Elke ambassade heeft ook een noodnummer dat 24 uur per dag bereikbaar is. De contactgegevens van de ambassade vind je op de website van FOD Buitenlandse Zaken.

4. Bewaar je betaalbewijzen van medische zorgen

Bewaar altijd alle betaalbewijzen goed. Maak bij voorkeur meteen een foto van de betaalbewijzen zodra je ze ontvangt, zodat je ze digitaal kunt bewaren. Deze betaalbewijzen moet je soms kunnen tonen aan het ziekenfonds.

Instanties

Gaf checkvoorvertrek je geen antwoord op jouw vraag? Wil je meer informatie voor jouw specifieke situatie? Neem contact op met de bevoegde instanties.

Groeipakket / kinderbijslag

De regelgeving rond kinderbijslag is sinds 2019 verschillend in Vlaanderen, het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en Wallonië. Er zijn ook verschillende instanties per regio.

Woon je in Vlaanderen?
Op www.groeipakket.be kan je terecht voor algemene informatie en vind je de nodige documenten.

Heb je specifieke vragen over jouw Groeipakketdossier, contacteer dan de Vlaamse uitbetaler waar je gezin bij aangesloten is: FONS, Infino, Kidslife Vlaanderen, MyFamily of Parentia. Voor klachten kan je bij de klachten- en bemiddelingsdienst van het Groeipakket terecht.

Woon je in Brussel?
Op www.famiris.be kan je terecht voor algemene informatie en vind je de nodige documenten.

Heb je specifieke vragen over jouw kinderbijslagdossier, contacteer het Brusselse kinderbijslagfonds waar je gezin bij aangesloten is: Famiris, Infino Brussel, Parentia Brussel, Brussels Family of Kidslife Brussel. Voor klachten kan je bij IrisCare terecht.

Beroepsinschakelingstijd

Woon je in Vlaanderen?

Dan kan je met je vragen terecht bij VDAB.

VDAB hoofdzetel
Keizerslaan 11
1000 Brussel
0800 30 700
info@vdab.be
www.vdab.be

Woon je in Brussel?

Dan kan je met je vragen terecht bij Actiris.

Actiris hoofdzetel
Boudewijnlaan 22
1000 Brussel
0800 35 123
info@actiris.be
www.actiris.be

Inschakelings- en werkloosheidsuitkering

Voor al je vragen over inschakelings- en werkloosheidsuitkering kan je terecht bij RVA (Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening). Zij hebben verschillende kantoren verspreid over het land. Het dichtstbijzijnde kantoor vind je op de website van RVA.

Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA)
Keizerslaan 7
1000 Brussel
02 515 41 11
www.rva.be

Ziekteverzekering

Voor vragen over ziekteverzekering neem je best eerst contact op met je eigen ziekenfonds. Heb je een vraag die zij niet kunnen beantwoorden of wil je een klacht indienen? Dan kan je terecht bij het RIZIV (Rijksdienst voor Ziekte- en Invaliditeitsuitkering).

Rijksdienst voor Ziekte- en invaliditeitsverzekering (RIZIV)
Tervurenlaan 211
1150 Brussel
02 739 71 11
www.riziv.fgov.be

Reis- en Verblijfsdocumenten

Heb je vragen over je identiteitskaart, Belgische verblijfsvergunning of internationaal paspoort? Contacteer dan de Dienst Burgerzaken van jouw gemeente.

Heb je vragen over een visum en/of verblijfsvergunning voor het land waar je naartoe gaat? Neem dan contact op met de ambassade of het consulaat van dat land. FOD Buitenlandse Zaken heeft een handig overzicht van alle contactgegevens op hun website.

FOD Buitenlandse Zaken hoofdzetel
Karmelietenstraat 15
1000 Brussel
02 501 81 11
info@diplobel.fed.be
www.diplomatie.belgium.be

Belastingen

Je kan contact opnemen met de FOD Financiën voor vragen over belastingen en internationale belastingverdragen.

Heb je een vraag die specifiek over jouw eigen aangifte gaat? Neem dan best contact op met je eigen lokale belastingkantoor. Je kan de gegevens opzoeken op je laatste belastingaangifte of via de website van FOD Financiën.

FOD Financiën - contactcenter
North Galaxy
Koning Albert II laan 33
1030 Brussel
02 572 57 57
info.tax@minfin.fed.be
financien.belgium.be